"Dasturchi qancha oladi?" IT sohasiga qiziqqan deyarli har bir odam shu savolni beradi. Ijtimoiy tarmoqlarda javoblar har xil: kimdir "birinchi oydanoq 1000 dollar" deydi, kimdir "boshlovchiga ish yo'q" deydi. Ikkalasi ham to'liq manzarani ko'rsatmaydi.
Bu maqolada taxmin va mish-mishlarga emas, rasmiy statistikaga tayanamiz. Statistika qo'mitasi e'lon qilgan raqamlarni ko'rib chiqamiz, ular nimani anglatishini va nimani anglatmasligini tushuntiramiz, keyin maoshga ta'sir qiladigan omillarni sanab o'tamiz.
Rasmiy raqamlar: 2026-yil yanvar–iyun
Statistika qo'mitasi 2026-yil 25-iyulda "O'zbekiston Respublikasida o'rtacha oylik nominal hisoblangan ish haqi 2026-yil yanvar–iyun oylari uchun (dastlabki ma'lumotlar)" nomli ma'lumotni e'lon qildi (stat.uz). Undagi asosiy raqamlarni kun.uz quyidagicha keltirgan:
| Soha | O'rtacha oylik ish haqi, 2026-yil yanvar–iyun |
|---|---|
| Respublika bo'yicha o'rtacha | 7,09 mln so'm |
| Toshkent shahri | 12,01 mln so'm |
| Axborot va aloqa | 17,41 mln so'm |
| ichida: kompyuter dasturlash va konsalting | 22,23 mln so'm |
| Bank va moliya | 19,1 mln so'm |
| Transport va saqlash | 11,07 mln so'm |
| Sanoat | 8,26 mln so'm |
| Savdo | 7,65 mln so'm |
| Qurilish | 7,02 mln so'm |
| Ta'lim | 4,97 mln so'm |
| Sog'liqni saqlash va ijtimoiy xizmatlar | 4,44 mln so'm |
Manba: Statistika qo'mitasi, dastlabki ma'lumotlar. Respublika bo'yicha o'rtacha ish haqi bir yil oldingiga nisbatan 18,4 foizga oshgan.
Jadvaldan ko'rinib turibdiki, "Axborot va aloqa" sohasida o'rtacha ish haqi respublika o'rtachasidan taxminan 2,5 baravar, kompyuter dasturlash bo'yicha esa 3 baravardan ko'proq yuqori. Bu IT sohasiga qiziqish nega katta ekanini tushuntiradi. Lekin bu raqamlardan xulosa chiqarishdan oldin ular qanday hisoblanganini tushunish kerak.
Bu raqamlar nimani anglatadi
Bu o'rtacha, boshlovchining maoshi emas
"O'rtacha ish haqi" sohadagi barcha xodimlarning ish haqi qo'shilib, xodimlar soniga bo'linganini anglatadi. Bu hisobga o'n yillik tajribaga ega mutaxassislar ham, bo'lim rahbarlari ham, endi ishga kirgan stajyorlar ham kiradi. Bir nechta juda yuqori maosh o'rtacha raqamni sezilarli ko'tarib yuboradi.
Shuning uchun 22,23 mln so'm "dasturchi bo'lsam, shuncha olaman" degani emas. Bu "sohada ishlayotganlarning o'rtacha ish haqi shu darajada" degani. Ishga endi kirgan mutaxassisning maoshi odatda bundan ancha past bo'ladi va tajriba bilan oshib boradi.
"Nominal hisoblangan" degani
Bu ish haqi soliq ushlanishidan oldingi summa, inflyatsiya hisobga olinmagan holda. Qo'lga tegadigan summa bundan kamroq bo'ladi.
Faqat rasmiy ish o'rinlari
Statistika rasmiy ro'yxatdan o'tgan korxona va tashkilotlar bergan ma'lumotlarga asoslanadi. Xorijiy kompaniyalarga masofadan ishlayotgan yoki frilans qilayotgan mutaxassislarning daromadi bu jadvalga to'liq kirmasligi mumkin.
Hududlar orasida farq katta
Toshkent shahrida o'rtacha ish haqi respublika o'rtachasidan ancha yuqori. IT kompaniyalarining katta qismi ham poytaxtda joylashgan. Viloyatlarda mahalliy IT ish o'rinlari kamroq, lekin masofaviy ish bu farqni qisman yumshatadi.
Boshlovchi dasturchi qancha oladi
Bu savolga rasmiy statistika javob bermaydi: Statistika qo'mitasi ish haqini tajriba darajasi bo'yicha alohida e'lon qilmaydi. Internetda uchraydigan "junior shuncha, middle shuncha" degan raqamlarning ko'pi bir necha kishining fikriga yoki eskirgan ma'lumotga asoslangan.
Eng ishonchli yo'l bozorni o'zingiz tekshirish. Buni shunday qilish mumkin:
- hh.uz yoki boshqa ish e'lonlari saytini oching.
- Qidiruvga o'zingizni qiziqtirgan yo'nalishni yozing: "Junior Go", "Junior Node.js", "Flutter", "DevOps".
- Hududni tanlang va "maosh ko'rsatilgan" filtrini yoqing.
- 10–20 ta e'londagi maosh oralig'ini va talablarni yozib chiqing.
- Buni bir necha oy oralig'ida takrorlang: bozor o'zgarib turadi.
Shuni ham hisobga oling: ko'plab vakansiyalarda maosh umuman ko'rsatilmaydi va u suhbatda kelishiladi. Shuning uchun bir nechta e'lonni ko'rib, keskin xulosa chiqarmang.
Talablar bo'limiga alohida e'tibor bering. Boshlovchi uchun e'lonlarda ko'pincha bitta til va freymvorkni bilish, Git, ma'lumotlar bazasi asoslari va bajarilgan loyihalar so'raladi. Bu ro'yxat sizga nimani o'rganish kerakligini aniq ko'rsatadi.
Maoshga nimalar ta'sir qiladi
IT sohasida bir xil lavozimdagi ikki odam ikki xil maosh olishi odatiy hol. Asosiy omillar:
- Tajriba. Real loyihalarda ishlagan har bir yil narxingizni oshiradi. Eng katta sakrash odatda birinchi bir-ikki yilda bo'ladi.
- Portfolio va amaliy natija. Ish beruvchi ko'rsata oladigan loyihalaringizga qaraydi. GitHub'dagi tartibli kod va ishlaydigan ilova sertifikatdan ko'ra ko'proq gapiradi.
- Ingliz tili. Xorijiy kompaniyalar va xalqaro jamoalar bilan ishlash imkonini beradi. Bu odatda daromadga eng katta ta'sir qiladigan omillardan biri.
- Texnologiya. Bozorda kam mutaxassis bor va talab yuqori bo'lgan texnologiyalarda raqobat kamroq.
- Kompaniya turi. Mahalliy kompaniya, xorijiy buyurtmachilar uchun ishlaydigan autsorsing kompaniya, startap yoki bank IT bo'limi: har birida maosh siyosati turlicha.
- Hudud va ish formati. Toshkentda, viloyatda yoki to'liq masofadan ishlash ham farq qiladi.
- Muloqot ko'nikmasi. Vazifani tushunish, savol bera olish, jamoada ishlash. Bu "yumshoq" ko'nikmalar o'sishni ancha tezlashtiradi.
Maoshingizni qanday oshirish mumkin
Agar maqsadingiz IT orqali yaxshi daromad bo'lsa, quyidagi qadamlar hammadan ko'ra ko'proq ta'sir qiladi:
- Bitta yo'nalishda chuqur bilim. "Hammasidan ozgina" emas, bitta yo'nalishda ishonchli bilim. Boshlash uchun Dasturlashni noldan o'rganish maqolasidagi rejaga qarang.
- Real loyihalar. O'quv mashqlari emas, foydalanuvchisi bo'lishi mumkin bo'lgan ilovalar.
- Ingliz tili. Kuniga oz-ozdan, lekin muntazam.
- Birinchi ish tajribasi. Birinchi ishda maoshdan ko'ra tajriba va ustozdan o'rganish imkoniyati muhimroq. Keyingi ishda tajribangiz o'zi narxingizni belgilaydi.
- O'qishni to'xtatmaslik. Texnologiyalar o'zgaradi. Yangi narsani tez o'rgana oladigan mutaxassis har doim qadrlanadi.
Ish suhbatida maosh haqida qanday gaplashish
Ko'p boshlovchilar maosh haqidagi savolda qotib qoladi: juda ko'p so'rasa, rad etilishidan, juda kam so'rasa, arzon baholanishidan qo'rqadi. Bir nechta oddiy qoida yordam beradi.
- Bozorni oldindan o'rganing. Yuqoridagi usul bilan o'xshash vakansiyalardagi maosh oralig'ini biling. Shunda raqamni havodan emas, bozordan olasiz.
- Bitta raqam emas, oraliq ayting. Masalan, "bozordagi o'xshash vakansiyalarga qarab, shu oraliqni kutaman". Bu suhbatga joy qoldiradi.
- Faqat maoshga qaramang. Birinchi ishda ustoz bormi, kod ko'rib chiqiladimi, o'qish uchun vaqt beriladimi, sinov muddatidan keyin maosh qayta ko'rib chiqiladimi: bularning hammasi keyingi yillardagi daromadingizga ta'sir qiladi.
- Shartlarni yozma ravishda oling. Sinov muddati, maosh va uning qachon qayta ko'rib chiqilishi kelishilganini taklif xatida yoki shartnomada tekshiring.
- Rad javobidan xulosa chiqaring. Agar rad etishsa, nimani yetishmagan deb hisoblashganini so'rang. Bu keyingi suhbatga tayyorgarlik uchun eng foydali ma'lumot.
Shuni ham unutmang: daromad faqat oylik maoshdan iborat emas. Ba'zi mutaxassislar asosiy ish bilan birga frilans loyihalar oladi yoki xorijiy kompaniyalarga masofadan ishlaydi. Bu yo'llar ham tajriba va portfolio talab qiladi, lekin ular rasmiy statistikada to'liq aks etmaydi.
Ehtiyot bo'ling: "3 oyda 1000 dollar" va'dalari
Ba'zi reklamalar qisqa kursdan keyin kafolatlangan yuqori daromad va'da qiladi. Bunday va'dalarga tanqidiy qarang. Daromad sizning bilimingiz, loyihalaringiz, ingliz tilingiz va bozor holatiga bog'liq. Hech bir kurs, jumladan biznikilar ham, aniq maoshni kafolatlay olmaydi. Kurs beradigan narsa tuzilgan bilim, amaliyot va ustoz yordami. Qolgani sizning mehnatingizga bog'liq.
Qaysi kasblar ko'proq daromad keltirishini va ularga kirish qanchalik qiyinligini qaysi kasb ko'p pul topadi maqolasida solishtirganmiz. Masofadan ishlash va frilans haqida onlayn pul topish maqolasini o'qing.
Akademiyadagi kurslar
Yangi Avlod Akademiyasida dasturlash va infratuzilma bo'yicha to'rtta kurs bor:
- Go (Golang) kursi: Go tilida backend, REST API, PostgreSQL, parallel dasturlash.
- Node.js kursi: JavaScript va Node.js bilan backend, Express, PostgreSQL.
- Flutter kursi: Android va iOS uchun mobil ilovalar.
- DevOps kursi: Linux, Docker, CI/CD, serverga chiqarish.
Har bir kurs 6 oy davom etadi, onlayn, haftasiga 3 marta va portfolio uchun real loyiha bilan yakunlanadi. Qaysi yo'nalish sizga mos ekanini bilmasangiz, zamonaviy kasblar haqidagi maqolamizdan boshlang.
Xulosa
Rasmiy statistikaga ko'ra, 2026-yilning birinchi yarmida "Axborot va aloqa" sohasida o'rtacha ish haqi 17,41 mln so'm, kompyuter dasturlash bo'yicha esa 22,23 mln so'm bo'lgan. Bu respublika o'rtachasidan bir necha baravar yuqori.
Lekin bu raqam butun soha bo'yicha o'rtacha, boshlovchining maoshi emas. Sizning daromadingiz tajriba, loyihalar, ingliz tili va tanlagan yo'nalishingizga bog'liq bo'ladi. Bozorni o'zingiz tekshiring, bitta yo'nalishni tanlang va unda chuqur bilim oling: barqaror daromadga eng ishonchli yo'l shu.